EPS (Extracellular Polymeric Substances) Nedir?

EPS (Extracellular Polymeric Substances) Nedir?

EPS (Extracellular Polymeric Substances) Nedir?

EPS (Extracellular Polymeric Substances), mikroorganizmaların (özellikle bakterilerin) hücre dışına salgıladığı, onları bir arada tutan ve yüzeylere yapışmalarını sağlayan jel kıvamında polimerik bir matriks yapıdır.

Basitçe söylemek gerekirse:

EPS = Biofilm’in iskeleti ve zırhıdır.

EPS’in Kimyasal Yapısı

EPS kompleks bir biyopolimer karışımıdır:

  • Polisakkaritler (%40–95) → Yapının ana omurgası

  • Proteinler → Enzimatik ve yapısal görev

  • Ekstraselüler DNA (eDNA) → Stabilite ve gen transferi

  • Lipitler → Hidrofobik yapı

  • Metal iyonları (Ca²⁺, Mg²⁺) → Matriks sertleşmesi

 

Bu yapı suyun içinde şişer ve kaygan, sümüksü (slime) bir tabaka oluşturur.

EPS Ne İşe Yarar?

Bakterileri Korur

  • Dezenfektanlara karşı fiziksel bariyer oluşturur

  • Klor, biyosit ve antibiyotik penetrasyonunu azaltır

  • Oksidatif streslere karşı direnç sağlar

Yüzeye Tutunmayı Sağlar

  • Metal yüzeyler

  • Boru hatları

  • Soğutma kuleleri

  • Havuz yüzeyleri

  • Hastane su sistemleri

Koloni Organizasyonu

  • Hücreler arası iletişim (Quorum sensing)

  • Besin depolama

  • Gen transferi

Endüstriyel Sistemlerde EPS Neden Kritik?

Alkan, senin özellikle soğutma kuleleri ve kapalı devre sistemlerde bu konuya odaklanman çok doğru.

EPS:

  • Isı transferini düşürür

  • Enerji tüketimini artırır

  • Legionella için korunaklı ortam oluşturur

  • Korozyon başlatır (MIC – Microbially Induced Corrosion)

  • Kimyasal tüketimini artırır

EPS = Legionella'nın Kalkanı

Özellikle Legionella pneumophila gibi patojenler, EPS matriksi içinde:

  • Dezenfektandan korunur

  • Amip içinde çoğalabilir

  • Aerosol ile yayılabilir

Bu yüzden klasik klorlama sistemleri çoğu zaman biofilm kökünü değil sadece yüzeyini etkiler.

EPS ve Biyofilm İlişkisi

Biofilm 3 aşamada oluşur:

  1. Yüzeye ilk bakteri tutunması

  2. EPS salgılanması

  3. Olgun biofilm oluşumu

Olgun biofilm yapısının %80–90’ı aslında bakteriden değil EPS matriksinden oluşur.

 İyonizasyon Sisteminin EPS (Biofilm Matriks) Üzerindeki Etkisi

EPS (Extracellular Polymeric Substance) biofilmin jel kıvamındaki koruyucu zırhıdır.
Bakır–Gümüş iyonizasyon sistemi (Cu²⁺ / Ag⁺) bu matriksi şu mekanizmalarla zayıflatır:

Matriks Stabilitesini Bozar

  • Cu²⁺ iyonları EPS içindeki negatif yüklü polisakkarit ve protein yapılarına bağlanır.

  • Metal iyon dengesi değişir, matriksin yapısal bütünlüğü zayıflar.

Hücre Zarını Hasara Uğratır

  • Bakır iyonu hücre duvarı geçirgenliğini artırır.

  • EPS üretim kapasitesi düşer.

DNA ve Enzim Sistemlerini Baskılar

  • Ag⁺ iyonları bakterinin enzimatik sistemlerine ve DNA’sına bağlanır.

  • Hücre çoğalması ve EPS sentezi sekteye uğrar.

Rezidüel Bariyer Oluşturur

  • Sürekli düşük doz iyon varlığı, yeni biofilm başlangıcını baskılar.

  • EPS yeniden oluşumu zorlaşır.

Klasik Yöntemler VS SUTEK Bakır–Gümüş İyonizasyon Sitemi Karşılaştırması
Kriter Klasik Kimyasal Yöntemler (Klor, ClO₂, Biyosit) Cu–Ag (Bakır - Gümüş) İyonizasyon
Etki Mekanizması Oksidatif / kimyasal öldürme İyonik hücre hasarı + metabolik baskılama
EPS / Biofilm Etkisi Çoğunlukla yüzeysel etki EPS üretimini baskılar, matriksi zayıflatır
Rezidüel Koruma Hızlı tüketilebilir  Uzun süreli bariyer etkisi
Kimyasal Tüketimi Sürekli kimyasal ihtiyacı Kimyasal bağımlılığı azaltır
Korozyon Riski Doza bağlı artabilir Kontrol altında düşük
Yan Ürün (THM vb.) Oluşabilir Yan ürün oluşturmaz
Uzun Vadeli İşletme Maliyeti Sarf + bakım maliyeti Daha stabil ve ekonomik

İLETİŞİM Genel Koordinatör Bilge Tolga KUTENGİZ   0505 440 43 32 Genel Müdür Ahmet DEMİR   0532 722 24 28
ÇALIŞMA SAATLERİ Pazartesi-Cuma 08:00 - 21:00 Cumartesi 08:00 - 21:00 Pazar : Kapalı
SOSYAL MEDYA
  ADRESİMİZ

Yenişehir Mah. 1145/8 Sokak No:30/E Yenişehir Konak İzmir